MÓZG - podstawowe informacje o najważniejszym narządzie organizmu

 

MÓZG - podstawowe informacje o najważniejszym narządzie organizmu

autorem artykułu jest Konrad Szczypczyk

Mózgowie człowieka waży od 1300g. do 1500g., co w świecie zwierząt nie jest jakimś wyjątkowym wyczynem (mózgowie słonia waży na ten przykład 5500g., a wieloryba 7000g.) Mózg męzczyzny jest średnio cięższy od mózgu kobiety, ale wynika to głownie z faktu, że średni meżczyzna po prostu jest większy od kobiety:) - trudno doszukiwac się bezpośredniego związku między inteligencją, a wielkością mózgu, chociaż jest to bardzo kuszące i wielu naukowców próbowało takich związków dowodzić. Okazuje się jednak, że “wielkie mózgi” mieli zarówno wielcy poeci jak i wielcy idioci.
Mózg to prawie w 99% woda, więc tak na prawdę nie ma się o co kłócić :). Mózg składa się z trzech elementów strukturalnych: szlaków nerwowych, jąder mózgowych oraz tzw. kory mózgu.

Szlaki nerwowe stanowią tzw. istotę białą, przenikającą tkankę mózgową na różnych poziomach. Szlaki są jak gdyby magistralami lączącymi różne, czasem bardzo odległe rejony mózgu, służą do wymiany informacji czasem pomiędzy bardzo odległymi rejonami mózgu.

 

Jądra mózgowe to skupiska komórek nerwowych, “zatopione” w istocie białej, są ewolucyjnie wcześniejsze od kory i służą do ściśle okreslonych celów. Odpowiadają np za czucie bólu, pożądania, gniew i wielu innych “pierwotnych” emocji. Jądra funkcjonują zazwyczaj na zasadach odruchowych - np. kiedy włożysz rękę pod strumień gorącej wody, wyciągniesz ją spod niego zanim zorientujesz się, że jest gorąca. Po prostu odpowiedni system odruchowy zdecyduje za ciebie o konieczności wyciągnięcia ręki, a kora, która jest “siedliskiem twojego ja” dowie się o tym później - jeśli nie wierzysz zrób eksperyment :).

Kora mózgu, która łącznie z jądrami tworzy tzw. istotę szarą (stąd określenie “szare komórki”) stanowi ewolucyjnie najnowsze osiągnięcie i służy głównie do adaptowania organizmu do warunków środowiska. Tylko około 5% kory ma na stałe przypisane funkcje (ośrodki mowy, ośrodek wzroku, ośrodek słuchu, ośrodki czucia, ciała i motoryki, itp.) pozostała powierzchnia to kora asocjacyjna, czyli miejsce, które niejako sami “zapisujemy” w toku uczenia i zdobywania indywidualnych doświadczeń. Możliwości naszej kory są praktycznie nieograniczone (przynajmniej teraz nie potrafimy sobie takich ograniczeń wyobrazić). Kora jest tym miejscem, w którym powstają wszystkie nasze wyobrażenia, plany i projekty. Kiedy coś widzimy to tak na prawde własnie w korze mózgowej (konkretnie w korze wzrokowej, czyli w potylicy, gdzie znajduje się największe zagęszczenie neuronów 200,000 na mm2 !!!) powstaje obraz - tysiące impulsów nerwowych pochodzących z oczu i wstępnie przetworzonych w strukturach podkorowych jest odpowiednio selekcjonowana w odniesieniu do już posiadanej wiedzy i dopiero w wyniku tych skomplikowanych operacji powstaje wrażenie, któremu z kolei inne struktury kory przypisują znaczenie rozpoznając cechy i odpowiednio je kategoryzując. Z pozoru banalna rzecz jaką jest odróznienie “malucha” od mercedesa wymaga milionów operacji i zaangarzowania miliardów neuronów, a przecież codziennie wykonujemym czynności nieporównywalnie bardziej skomplikowane i złożone - okreslamy wartość spółek gieldowych, analizujemy trendy, decydujemy o trasie przejazdu na lotnisko, czy wreszcie - piszemy wiersze, albo tworzymy dzieła sztuki. Dla porządku musze jeszcze wspomnieć o móżdżku, czyli oddzielnej od kory struktury istoty szarej, również o budowie półkulowej, która służy właściwie głównie do czegoś z pozoru tak banalnego jak utrzymanie równowagi. To właśnie dzięki zaburzeniu funkcji tej części mózgu przez cząsteczki alkoholu, ciezko nam utrzymać “pion” po wódce. Podsumowując mózg to organ, który poprzez kontrolę nad wszelkimi funkcjami organizmu jest w stanie skutecznie nim zarządzać, odoptować go do zmieniających się warunków otoczenia, a także realizować bardziej skomplikowane projekty daleko wykraczające poza funkcje czysto biologiczne. Prowdopodobnie Natura trochę przesadziła ofiarowując nam “urządzenie” o możliwościach dużo potęzniejszych niż potrzebowaliśmy do skutecznego przeżycia i przekazania genów.

Neurony czyli komórki mózgowe, to najmniejsze jednostki strukturalne, z których składa się mózg. Każdy neuron składa się z typowych organelli komórkowych (jądro, aparat Goldiego, rybosomy, mitochondrie, itd.), jednakże jest wysoko wyspecjalizowany w utrzymaniu bardzo dużej aktywności biosyntetycznej (wysokie tempo syntezy białek). Neurony dość znacznie różnią się wielkością: od 5mcm do 120 mcm, a od innych komórek organizmu odróżnia je jeszcze posiadanie specyficznych wypustek: dendrytów i aksonów. Dendryty są silnie rozgałęzionymi przedłużeniami ciała komórki (o długości nawet 1mm) i są pokryte setkami cienkich, palcowatych tworów - kolcami dendrytycznymi, na których tworzą się synapsy (”urządzenia” służące do komunikacji między neuronami). każdy neuron zawiera zazwyczaj wiele dendrytów, ale tylko jeden akson, którego długość może dochodzić nawet do ponad metra!!!. To właściwie aksony w połączeniu z dendrytami tworzą “okablowanie”, o którym wspomniałem wcześniej mówiąc o “istocie białej”. Aksony otoczone są tzw. “osłonką mielinową”, która służy jako izolacja, podczas przesyłania impulsów nerwowych. Neurony dzielą się na wiele różnych typów i rodzajów i właściwie tródno mówić o czymś takim jak “typowy” neuron. Korzystając z metafory komputerowej mozna by powiedzieć, że neuron to bardzo prymitywny komputer (procesor), który reaguje na impulsy nerwowe, które otrzymuje od innych komórek nerwowych. Rekcja ta zależy od wielu czynników, ale głównie od aktualnego stanu neuronu. Mówiąc obrazowo ten sam impuls od sąsiedniego neuronu może wywołać sprzeczne reakcje w zalezności od aktualnego stanu neuronu. Wyobraźmy sobie, że siedzimy w pokoju, w którym jest włącznik światla, który ma dwie pozycje “1″ i “0″ i wyobraźmy sobie, że jesteśmy neuronem, który reaguje na impulsy z sąsiedniego pokoju. W sąsiednim pokoju siedzi inny neuron i wysyła nam impuls “”przełącz włącznik”. Jeśli komunikat przyjdzie do nas kiedy światło jest włączone spowoduje, że je wyłączymy, ale jeśli ten sam komunikat przyjdzie do nas kiedy światło jest wyłączone to je włączymy - ten sam komunikat, dwie sprzeczne reakcje uzależnione od stanu “neuronu” (czyli oświetlenia w pokoju). A teraz skomplikujemy przykład dodając jeszcze jeden “neuron” i jeszcze jeden komunikat - “jeśli jest włączone światło włącz radio”. Zauważmy, że teraz znaczenia nabierze sekwencja komunikatów oraz stan początkowy. Jeśli było ciemno i najpierw przyszedł komunikat “przełącz wyłącznik”, a potem “jeśli jest włączone światło włącz radio” to efektem tych interakcji bedzie właczenie radia, resztę opcji proponuję dla treningu poćwiczyć sobie w przerwie na lunch. To były przykłądy jednej możliwej, najprostszej interakcji pomiędzy trzema neuronami - popatrzecie, trzy banalne “neurony” działające z dwoma banalnymi komunikatami zdolne były do całkiem skomplikowanych reakcji. A teraz zadajcie sobie pytanie ile kombinacji mogło by się zdarzyć z 5, 7, 50 1000 czy milionem takich neuronów? Szybko okaże się, że parę milionów ludzkich neuronów jestr w stanie funkcjonować wydajniej niż najlepszy superkomputer, a do czego zdolnych by było 500 miliardów neuronów? czas pokaże, wszak każdy z nas dysponuje takim potencjałem :).
Kończąc rozważania o neuronach i biliardach możliwcy interakcji pomiedzy nimi warto wspomnieć także o całkiem pesymistycznych faktach. Po pierwsze neurony się nie regenerują (wprawdzie prowadzone są badania i to całkiem udane, ale w naturalnych, normalnych warunkach to się nie zdarza), a to oznacza, że każdy zniszczony neuron utracony jest bezpowrotnie. Po drugie chociaż ilość połączeń pomiędzy neuronami jest nieograniczona i połączenia mogą tworzyć się przez całe życie (na tym własnie polega uczenie się) to już po 25 roku życia tracimy w wyniku normalnego starzenia się około 10 000 neuronów dziennie! - To ogromna i bardzo pesymistyczna liczba, ale np. już po 40 roku życia wzrasta do 100 000 neuronów dziennie. Mało tego, każdy gram czystego alkoholu to kolejne 100 000 neuronów mniej (setka wódki to 4 miliony neuronów w plecy!!!). Do tego dochodzą jeszcze straty wywołane stresem i innymi substancjami, a to wszystko oznacza, że chociaż Natura wyposaża nas w ogromną ilość neuronów, to my znamy tysiące sposobów by je na daremno roztrwonić. Dobrze, że przynajmniej istnieje coś takiego jak bariera krew-mózg, która dba o to by tylko niektóre substancje mogły się do mózgu dostać (właściwie tych substancji jest całkiem niewiele: tlen, glukoza, trochę aminokwasów,…).

Neuroprzekaźniki to substancje odpowiedzialne za komunikację synaptyczną, czyli wymianę informacji bezpośrednio pomiędzy zakończeniami nerwowymi (akson - dendryt). Substancji, które mogą pełnić funkcje neuroprzekaźnika jest całkiem sporo, a większość z nich powstaje w komórkach nerwowych (to własnie po to tak silne właściwości biosyntetyczne), ale żeby powstawały muszą mieć z czego :). Główne neuroprzekaźniki ośrodkowego układu nerwowego to: kwas glutaminowy, kwas asparaginowy, kwas gamm-aminomasłowy (GABA), glicyna, acetyloholina, dopamina, noradrenalina, adrenalina, serotonina, dynorfiny, endorfiny, enkefaliny, substancja P, somatostatyna. To właśnie te substancje (i wiele innych) bezpośrednio odpowiadają za takie procesy jak pamięć, uczenie się, koncentracja, utrzymywanie uwagi, szybkość reakcji, ale także za bardziej skomplikowane procesy jak bezsenność, radzenie sobie ze stresem, depresja, czy poważniejsze zaburzenia nastroju, a nawet choroby psychiczne. Dość by podać przykład, że w depresji dochodzi do obniżenia poziomu dopaminy, której mózg nie może syntetyzować w wystarczającej ilości, a podawanie jako suplementu diety - tyrozyny (aminokwasu), może ten proces naprawić (szczególnie w łagodnej postaci i w początkowej fazie). Równocześnie ten sam neurotransmiter (dopamina) odpowiada (w zakręcie hipokampa) za procesy zapamiętywania, z kolei w innych obszarach mózgu ta sama dopamina pozwala nam utrzymywać wysoki poziom koncentracji nawet po kilkunastu godzinach pracy.

pismiennictwo
1.) B. K. Gołąb “Anatomia czynnościowa Ośrodkowego Układu Nerwowego”, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa, 1992
2.) A. Longstaff “Neurobiologia”, Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., Warszawa 2002

autor: Konrad Szczypczyk - mgr psychologi, absolwent Uniwersytetu Jagielońskiego, specjalista z zakresu psychologi polityki i reklamy (certyfikat Uniwersytetu Jagiellońskiego); twórca Teorii Perswazji Temporalnej; prowadzi kursy i szkolenia z zakresu psychologii biznesu, a także warsztaty i treningi z zakresu zarządzania czasem i personelem, negocjacji i psychologii twórczości; prywatnie interesuje się gospodarką, kulturystyką, odżywianiem oraz sportami motorowymi.

artykuł pochodzi ze strony www.activebrain.pl

–
www.activebrain.pl

Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

Soja leczy cukrzycę

 

Soja leczy cukrzycę

Dieta bogata w ziarna czarnej soi pomaga w utrzymaniu prawidłowej wagi, obniżeniu poziomu cholesterolu i tkanki tłuszczowej. Zapobiega też rozwojowi cukrzycy.

 

Żółta soja od dawna znana jest jako skuteczny środek wspomagający walkę z cholesterolem. Teraz grupa koreańskich naukowców dowiodła, że podobne, a nawet korzystniejsze działanie, wywierają na nas ziarna czarnej soi. Eksperyment przeprowadzono na razie na szczurach.

Zespół badaczy z Uniwersytetu Hanyang w Seulu karmił 32 szczury wysokotłuszczową dietą, uzupełnianą jednak o ziarna czarnej soi. Po dwóch tygodniach okazało się, że zwierzęta, które 10 proc. energii (kilokalorii) czerpały właśnie z soi przybrały na wadze tylko połowę tego, co szczury z grupy kontrolnej. Poziom całkowitego cholesterolu był u nich o 25 proc. niższy, a tzw. złego cholesterolu (frakcji LDL) nawet o 60 proc.

David Bender, dziekan londyńskiej University College Medical School, uważa, że zawarte w soi białko pobudza metabolizm tłuszczów w wątrobie i ułatwia spalanie tkanki tłuszczowej. Jednocześnie redukuje syntezę nowych kwasów tłuszczowych i cholesterolu. Naukowiec sądzi, że właśnie dlatego tradycyjna medycyna azjatycka używa ziaren soi do leczenia cukrzycy.

Jego zdaniem, stymulowana przez soję utrata wagi może poprawić równowagę glikemiczną organizmu i zapobiec rozwojowi cukrzycy typu 2.

W opinii dietetyków, soja jest doskonałym uzupełnieniem zbilansowanej diety i dobroczynnie działa na nasz organizm. Obniża poziom tkanki tłuszczowej, jest bogata w błonnik i stanowi doskonałe źródło złożonych węglowodanów.

Informację podało lutowe wydanie pisma „Journal of the Science of Food and Agriculture”.

Zródło : PAP

 

Sałatka indyjska z cykorią

 

 

Sałatka indyjska z cykorią

 

Składniki:

• 6 cykorii
• 1 banan
• pół cytryny
• 3 piersi z kurczaka (pojedyncze)
• 1,5 łyżki ghee (sklarowanego masła)
• 3 łyżki curry
• 40 g dużych rodzynek (ok. 2 łyżki)
• 1 łyżka migdałów bez skórki
• 2 pomidory
• 6 łyżek śmietany 18%
• 1 mini kostka przyprawowa Czosnek Knorr
• pęczek szczypiorku
• sól, pieprz

 

Sposób przygotowania :

1. Pokrój cykorię w cienkie paseczki (jeśli zaczniesz kroić od strony listków, cykoria nie będzie taka gorzka). Wrzuć do dużej miski.
2. Obierz banana i pokrój go na ukos w talarki. Dodaj do cykorii i skrop cytryną. Wymieszaj.
3. Piersi pokrój w grubą kostkę.
4. Na patelni rozgrzej 1,5 łyżki ghee, dodaj łyżkę curry i piersi kurczaka. Smaż, ciągle mieszając, aż będą rumiane.
5. Przełóż kurczaka do miski z cykorią. Dorzuć rodzynki.
6. Posiekaj migdały. Pomidory pokrój w ósemki. Dodaj wszystko do miski.
7. W oddzielnej miseczce wymieszaj śmietanę z 2 łyżkami curry. Wkrusz mini kostkę przyprawową, dopraw solą i pieprzem, wymieszaj.
8. Wlej sos śmietanowy do reszty składników. Grubo posiekaj szczypiorek i posyp nim sałatkę. Dobrze wymieszaj. Dodaj sól i pieprz do smaku. Przykryj folią i wstaw do lodówki, żeby smaki się przegryzły.

Smacznego !

Autor : Pascal Brodnicki

 

Co jest powodem przedwczesnego starzenia się?

 

Co jest powodem przedwczesnego starzenia się?

autorem artykułu jest Złote Myśli

Jest kilka przyczyn szybkiego starzenia się, ale podstawową są tzw. wolne rodniki.

Jeżeli będziesz wiedzieć jak zapobiec powstaniu wolnych rodników, możesz powstrzymać starość.

Nowoczesna nauka pozwala nam poznać mechanizmy, które przyspieszają proces umierania żywych organizmów. Dążenie do ich poznania stało się podstawowym zadaniem organizmów myślących, czyli nas. Zapobiec większości niszczących nas chorób można tylko w jeden sposób – spowolnić proces starzenia się organizmu.

Sekrety starzenia się naszego organizmu leżą bardzo głęboko - na poziomie komórkowym. Według ostatnich badań żywe komórki naszego organizmu są ciągle narażone na ataki związków chemicznych zwanych wolnymi rodnikami. Wynikiem tych ataków są uszkodzenia komórek ludzkich, które z czasem się kumulują, aż osiągną poziom, z którego nie ma odwrotu. Powstają schorzenia, które prowadzą nas na krawędź życia. I nie jest już ważne, na co umrzemy. Może to być zawał, udar, zator, wylew, nowotwór itp. O rodzaju schorzenia na które umrzemy, decydują geny. Lecz musimy walczyć nie z poszczególnym schorzeniem, ale ze starzeniem się naszego organizmu, które jest właśnie przyczyną powstawania chorób, a te są związane z wolnymi rodnikami.

 

Jeżeli będziesz wiedział jak zapobiec powstaniu wolnych rodników, powstrzymasz starość oraz zachowasz doskonałe zdrowie. Podstawą tego są harmonizatory komórkowe (przeciwutleniacze - antyoksydanty), które neutralizują cząsteczki utleniające zarówno białka jak i tłuszcze, zwane wolnymi rodnikami.

Przyczyną przyspieszonego starzenia się i starości jest niedobór, i to czasami znaczny, odpowiednich, organicznych pierwiastków i elementów w naszym organizmie.

Nowoczesne środki farmakologiczne pozwalają złagodzić istniejące już schorzenia, lecz nie likwidują ich. Przykra prawda polega na tym, że większości śmiertelnych chorób można zapobiec, a nawet odwrócić ich bieg za pomocą dostarczenia naszemu organizmowi odpowiednich witamin i minerałów.

Trzeba wiedzieć, że przyczyną większości niszczących chorób nie są wirusy i bakterie, lecz skutki działania wolnych rodników, powstających z biegiem czasu. Właśnie starzenie się naszego organizmu jest jedyną poważną chorobą, której naprawdę trzeba się obawiać już po 25 roku życia.

Nowoczesne badania naukowe wykazują, że schorzenia degeneracyjne, takie jak nowotwór, schorzenia układu krwionośnego, serca, choroby reumatyczne, choroba Alzheimera, udar mózgu nie tworzą odrębnych schorzeń, lecz są przejawami działania procesów utleniania komórkowego, nasilającego się z wiekiem. Rola wolnych rodników w procesie starzenia się wynosi 80 – 90 %. Z tego powodu leczenie odrębnego schorzenia nie ma większego sensu. Nawet przy tymczasowym zahamowaniu procesu rozwoju choroby, a przy ciągłym działaniu wolnych rodników, nastąpią nawroty schorzenia. Musimy zahamować powstawanie nadmiaru wolnych rodników i jego skutek – przedwczesne starzenie się naszego organizmu.

Sergey Karpov i Wiera Chmielewska
Artykuł jest fragmentem ebooka “Dieta surowa, która jest… smaczna”

—
Internetowe Wydawnictwo “Złote Myśli” www.zlotemysli.pl




Artykuł pochodzi z serwisu www.Artelis.pl

 

Kolor prawdę powie

 

Kolor prawdę powie

Kolorowy test pozwala wykryć w wydychanym powietrzu substancje charakterystyczne dla raka płuc – informuje pismo „Thorax”.

 

Sensor wielkości małej monety, wyposażony w 36 małych kropeczek na czujniku, zmienia kolor pod wpływem kontaktu z odpowiednimi związkami chemicznymi u 3/4 pacjentów z rakiem.

Nową metodę opracowali naukowcy z Cleveland Clinic. Podczas badań przeprowadzonych na 21 zdrowych osobach i 122 pacjentach z różnymi chorobami płuc (w tym 49 z rakiem) udało się precyzyjnie wykryć raka u mniej więcej 3/4 chorych – także u osób z mało zaawansowanymi postaciami choroby.

Rak płuc często rozwija się skrycie, w początkowej fazie prawie bezobjawowo. Przewlekły kaszel czy ból w klatce piersiowej ujawniają się stosunkowo późno, gdy leczenie jest mało skuteczne.

Od dawna było wiadomo, że u osób z rakiem płuc zmienia się skład wydychanego powietrza. Zawiera ono charakterystyczne substancje lotne. Psy, których węch jest dużo czulszy od ludzkiego, potrafią wykryć te nietypowe substancje. Ich obecność i dokładną ilość pozwalają także ocenić precyzyjne metody naukowe – na przykład chromatografia gazowa czy spektrometria masowa.

Spektrometria i chromatografia są jednak metodami kosztownymi. Wymagają skomplikowanej aparatury i wykwalifikowanego personelu. Nowy test natomiast daje szybkie wyniki, jest łatwy do interpretacji i tani.

Wydaje się że zastosowanie kolorowego sensora pozwoli na wcześniejsze wykrywanie raka, a tym samym na większe szanse skutecznego leczenia.

Zródło : PAP